????????????????????????????????????

राज्यात UPSC मध्ये प्रथम आलेले आणि संपूर्ण देशात आठव्या क्रमांकाने IAS झालेले योगेश कुंभेजकर यांनी UPSC परीक्षेत तयारी बाबत मार्गदर्शन

राज्यात UPSC मध्ये प्रथम आलेले आणि संपूर्ण देशात आठव्या क्रमांकाने IAS झालेले योगेश कुंभेजकर यांनी UPSC परीक्षेत तयारी बाबत मार्गदर्शन

 

नावयोगेश कुंभेजकरYogesh Kumbhejkar
निवड झालेलं पदIAS(देशात 8वा क्रमांक)
महाराष्ट्रात प्रथम
AIR 8 - CSE 2015
आता पर्यत मुख्य परिक्षा किती वेळा दिल्या?33
*शाळेतील माध्यम

* महाविदयालयातील माध्यम
इंग्रजीEnglish
मुख्य गावसोलापूरSolapur
अगोदरचा काम करण्याचा अनुभव-Worked in Citibank in Mumbai as Assistant Manager from June 2012 to April 2013
-Secured AIR 143 in CSE 2014.
-Currently undergoing training as IPS Probationer in NPA, Hyderabad
Worked in Citibank in Mumbai as Assistant Manager from June 2012 to April 2013
-Secured AIR 143 in CSE 2014.
-Currently undergoing training as IPS Probationer in NPA, Hyderabad
तुमचा वैकल्पिक विषय कोणता होता?गणितMathematics
मुख्य परीक्षेचे माध्यम कोणते होते?इंग्रजीEnglish
१०वी ला किती टक्के मार्क होते?92.26%, हरुभाऊ देवकरण प्रशाला,सोलापूर
१२ वी ला किती टक्के मार्क होते?86.66%
-सर परशुरामभाऊ महाविद्यालय/एस.पी. कॉलेज पुणे
पदवी कोणत्या विषयात अन किती टक्के गुण मिळालेGraduated in Electrical engineering with 8.31 CGPAGraduated in Electrical engineering with 8.31 CGPA
महाविद्यालय कुठून , कोणत्या वर्षीIIT मुंबईIIT मुंबई
छंद अथवा अंवातर कौशल्येWorked as core group member of Mood Indigo which is the annual cultural festival of IIT Bombay. Organized 5 concerts.
-Hobbies: Watching movies, listening to music
Worked as core group member of Mood Indigo which is the annual cultural festival of IIT Bombay. Organized 5 concerts.
-Hobbies: Watching movies, listening to music
Questionsmarathienglish
पूर्व परीक्षेची तयारी कशी केली?#पूर्व परीक्षा पुस्तकसूची

1.History -
-Old NCERT 11 th & 12 th Std.
-Spectrum Publication : A Brief History of Modern India
-Introduction to Indian Art : 11th NCERT
2.Indian Polity
-Laxmikanth TMH
-NCERT 10th
3.Geography
-NCERT 10th ,11 th ,12 th
4.Economics
-Sriram Economics Basics notes + Mrunal.org website
5.Science
-TMH GS Manual
6.Environment
-Last chapters of 12 Environment th Current Affairs NCERT Biology book, -Shankar IAS Book
7.Current Affairs
-Daily notes prepared from Indian Express + Hindu
8.CSAT
-TMH CSAT manual
वर उल्लेखित पुस्तकांशिवाय, जेथे पर्यायी संदर्भ पुस्तके शोधून सापडत नाहीत तेथे टाटा मॅकग्रा हिल (TMH) सामान्य अध्ययन मॅन्युअल हे अशा विषयांसाठी उपयुक्त आहे. यात भरपूर प्रमाणात वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न उपलब्ध करून दिले आहेत.
अशांसारख्या संदर्भ पुस्तकातून आपला अभ्यासक्रम वाचून पूर्ण करणे आणि त्याची रोज उजळणी करणे आवश्यक आहे.
केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या परीक्षा देणा-या इच्छूक उमेदवारांचा नेहमीच उजऴणीपूर्ण अभ्यास करण्याकडे कल असायला हवा.
जर तुम्ही एखादे संदर्भ पुस्तक वाचत असाल, तेव्हा वाचतांना एकतर त्या पुस्तकातील महत्वाचे मुद्दे अधोरेखित करा किंवा त्याच्या थोडक्यात नोटस् (संक्षिप्त टिपण) तयार करा. जेणेकरून पुढील वेळी तेच वाचन (तोच विषय) पुन्हा करताना आपल्याला कमीत कमी वेळ लागेल.
इच्छूक उमेदवारांनी जास्तीत जास्त सराव प्रश्नपत्रिकादेखील सोडवायला हव्यात. सर्वात उत्तम म्हणजे मागील वर्षाच्या केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या प्रश्नपत्रिका सोडविणे.
नागरी सेवा पूर्व परीक्षांच्या प्रश्नपत्रिकेव्यतिरिक्त CAPF, CDS या केंद्रीय लोकसेवा आयोगाने घेतलेल्या परीक्षांच्या प्रश्नपत्रिका देखील प्रश्नाच्या प्रकाराविषयी (कशा प्रकारचे प्रश्न विचारले जातात याविषयी) उत्तम कल्पना देऊ शकतात.
नकारात्मक (चुकीचे उत्तर) गुण वजा पध्दत लक्षात ठेवून जास्तीत जास्त योग्य उत्तरे देण्याची क्षमता विकसित करणे, हे ध्येय असायला हवं.
पूर्वपरीक्षेमध्ये मी सोपे प्रश्न आधी सोडवितो आणि त्यानंतर जिथे मी अंदाज बांधू शकतो असे किंवा जे योग्य उत्तरासाठी थोडा वेळ घेतात अशा प्रश्नांकडे वळतो.
काही वेळा आपल्याला अचूक उत्तर माहित नसतं, परंतू, आपण अंदाजे काही पर्याय दूर करून उर्वरित पर्यायामधून आपले उत्तर शोधू शकतो असे बरेच प्रश्न असतात.ही पारख करण्याची कला विकसित करण्यासाठी इच्छुकांनी रोज सराव करायला हवा.
#preliam book list

1.History -
-Old NCERT 11 th & 12 th Std.
-Spectrum Publication : A Brief History of Modern India
-Introduction to Indian Art : 11th NCERT
2.Indian Polity
-Laxmikanth TMH
-NCERT 10th
3.Geography
-NCERT 10th ,11 th ,12 th
4.Economics
-Sriram Economics Basics notes + Mrunal.org website
5.Science
-TMH GS Manual
6.Environment
-Last chapters of 12 Environment th Current Affairs NCERT Biology book, -Shankar IAS Book
7.Current Affairs
-Daily notes prepared from Indian Express + Hindu
8.CSAT
-TMH CSAT manual
Apart from above mentioned books, TMH GS Manual is helpful for such topics where you can’t find good reference book. It also has lots of objective questions for practice.
It is necessary to cover the syllabus thoroughly from such reference books and revise them regularly. A UPSC aspirant’s preparation should always be revision friendly. If you are reading a reference book, either underline important points in the book only or make short notes. So that the next time you are able to cover the same topics in much lesser time.
Aspirants should also solve lots of practice papers. The best source is previous years’ UPSC papers. Apart from CSE prelims, objective papers of CAPF, CDS exams conducted by UPSC can also give good idea about the kind of questions asked by UPSC. The aim should be to develop the ability to attempt optimum number of questions keeping in mind the negative marking system. In prelims, I used to attempt the easier questions first and then go for questions where I had to guess or spend some more time. In many questions, even if you don’t know the exact answer, you can guess it by eliminating some options. To develop this judgment, the aspirant should practice regularly.

*चालू घडामोडीची तयारी कशाप्रकारे केली?मी इंडीयन एक्सप्रेस व द हिंदु नियमित वाचत असे . इंडिअन एक्सप्रेस च्या 'Delhi edition' मध्ये विविध विषय सविस्तर दिलेले असतात त्याचा अभ्यासामध्ये खुप उपयोग होतो . ही edition , epaper.indianexpress.com या संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे . विशेषत: 'Explained' हे सदर व संपादकीय नियमितपणे वाचावे .
चालू घडामोडींच्या नोट्स सध्या सहज उपलब्ध होतात व सर्वत्र वापरल्या जातात . परंतु माझा असा अनुभव आहे की जर तुम्ही वर सांगितलेली वर्तमानपत्रे रोज ३-४ तासात व्यवस्थितरित्या वाचलित व स्वत:च्या नोट्स बनवल्या तर तुमचे चालू घडामोडींचे आकलन अधिक चांगल्या पद्धतीने होइल .
परीक्षेच्या प्रत्येक टप्प्यावरील हा प्लस point ठरेल . अशापद्धतीने काढलेल्या नोट्स मध्ये काही काळानंतर सर्व महत्वाचे विषय समाविष्ट होउन जातात ,त्यामुळे मला कोणतीही मासिके ; जसे कि योजना, कुरूक्षेत्र फारसे वाचावी लागली नाहीत .

चालू घडामोडींच्या नोट्स पद्धतशीररित्या काढल्या पाहिजेत जेणेकरुन उजळणी करणे सोपे होइल . मी वेगवेगळ्या विषयांसाठी म्हणजेच अर्थशास्त्र , राज्यशास्त्र , आंतरराष्ट्रीय संबंध , पर्यावरण ,विज्ञान व संकीर्ण यांसाठी ५ नोटबुक्स केल्या होत्या. प्रत्येक वहीत अभ्यासक्रमानुसार वेगवेगळे विभाग पाडले होते . त्यामुळे जर एखादी महत्वाची बतमी किंवा संपदकीय असेल तर त्या त्या विभागात सारांश रुपात लिहित असे . एक वर्षाच्या कालावधी नंतर माझ्याकडे सर्व महत्वाच्या विषयांवरील कालानुक्रमे नोट्स असत . या नोट्स माझ्या आकलनाप्रमाणे काढल्या असल्याने उजळणी करायला सोपे व्हायचे .
ज्यांना अशाप्रकारच्या नोट्सच्या इंडेक्स पाहवायची आहे ते https://goo.gl/qFx5rp या संकेतस्थळाला भेट देउ शकतात .
I used to follow both The Indian Express and The Hindu regularly. The Delhi edition of The Indian Express now covers wide range of topics in great detail and it is very useful for this preparation. This edition is available online at epaper.indianexpress.com. Especially the ‘Explained’ page and editorials should be religiously followed by aspirants.
Readymade current affairs notes are now easily available and they are widely used. But my experience has been that if you invest 3-4 hours daily in properly reading above 2 newspapers and making notes yourself, you will have a much better understanding of current affairs. It will be a major plus point in every stage of this examination. I didn’t have to follow any magazines including Yojna, kurukshetra as this practice was enough to cover all major topics over a period of time.
Current affairs notes also should be made in a systematic order so that it would be revision friendly. I had made 5 notebooks for different areas such as Economy, Polity, International Relations, Environment – Science & Miscellaneous. Within each notebook, there were different sections made as per the syllabus. So if there is any important news, editorial etc. in newspaper, I would write a very brief summary in the relevant sections. Over a period of one year, I had notes on all important topics in a chronological order. Since these notes were made according to my own understanding, it was much easier to revise. Those who are interested in starting similar notebooks can check the index of different sections at https://goo.gl/qFx5rp
*मुख्य परीक्षा पुस्तक संदर्भ सुची सांगा?General Studies 1


1.Indian Culture
Old NCERT 11th Ancient India + Medieval India,
11th NCERT Intro to Arts textbook
2.Modern India
-Spectrum
-Freedom Struggle-Bipin chandra
-Post Independence-Bipin Chandra
-World History-B V Rao,
-Youtube channel 'Crash Course' Videos
3.Sociology
- Internet, newspapers, 12th Human geography textbook helps in population, migration, urbanization etc. questions
4.Geography
-10th, 11th, 12th NCERT textbooks, G C Leonge for concepts not covered in NCERT


General Studies 2


1.Laxmikanth Indian Polity TMH,
2.Current affairs notes repeated revision as mentioned above
3.Big picture Rajya Sabha TV discussions - available on youtube
4.FM Gold Radio spotlight - news analysis
5.International Relations: Current Affairs notes sufficient


GENERAL STUDIES 3


1.Economic Survey,
2.Current affairs notes repeated revision as mentioned above
3.Big picture Rajya Sabha TV discussions - available on youtube
4.FM Gold Radio spotlight - news analysis
5.Mrunal.org Notes
6.Sriram Classes Economy notes


GENERAL STUDIES 4

1.Lexicon book by chronicle - repeated revision
2.Remembering basic definitions
3.Solving case studies through previous UPSC papers, vision/synergy etc. test series
General Studies 1


1.Indian Culture
Old NCERT 11th Ancient India + Medieval India,
11th NCERT Intro to Arts textbook
2.Modern India
-Spectrum
-Freedom Struggle-Bipin chandra
-Post Independence-Bipin Chandra
-World History-B V Rao,
-Youtube channel 'Crash Course' Videos
3.Sociology
- Internet, newspapers, 12th Human geography textbook helps in population, migration, urbanization etc. questions
4.Geography
-10th, 11th, 12th NCERT textbooks, G C Leonge for concepts not covered in NCERT


General Studies 2


1.Laxmikanth Indian Polity TMH,
2.Current affairs notes repeated revision as mentioned above
3.Big picture Rajya Sabha TV discussions - available on youtube
4.FM Gold Radio spotlight - news analysis
5.International Relations: Current Affairs notes sufficient


GENERAL STUDIES 3


1.Economic Survey,
2.Current affairs notes repeated revision as mentioned above
3.Big picture Rajya Sabha TV discussions - available on youtube
4.FM Gold Radio spotlight - news analysis
5.Mrunal.org Notes
6.Sriram Classes Economy notes


GENERAL STUDIES 4

1.Lexicon book by chronicle - repeated revision
2.Remembering basic definitions
3.Solving case studies through previous UPSC papers, vision/synergy etc. test series
*वैकल्पिक विषयाची निवड करताना काय काळजी घ्यावी?माझा वैकल्पिक विषय गणित होता . उमेदवाराने वैकल्पिक विषयाची निवड करत असताना खालील बाबी विचारात घ्याव्यात ...
१) जर तुम्हाला त्या विषयात खरच अभिरुची असेल तर तो निवडणे इष्ट ठरेल . त्याचा तुम्ही खोलात जाउन अभ्यास कराल व मुळचाच ओढा त्या विषयाकडे असेल तर त्याचा नक्कीच उपयोग होइल .
२)जर पदवीच्या विषयाचा तुमचा अभ्यास चांगला असेल तर त्याची निवड करु शकता . अशाप्रकारे तुमचा बहुमोल वेळ ही वाचेल .
३) त्या वैकल्पिक विषयाचा अभ्यासक्रम आणि मागील वर्षीच्या Upsc च्या प्रश्नपत्रिका पहा त्यातुन तुम्हाला त्या विषयाची कल्पना येउ शकते .
४) अगोदर पासुन जे त्या विषयाची तयारी करत आहेत अशा विद्यार्थ्यांशी चर्चा करा . ते तुम्हाला त्या विषयाचा मागिल वर्षांचा कल कसा आहे ते सांगू शकतील .
५) ज्यांचा तो वैकल्पिक विषय आहे अशा काही निवडक विद्यार्थ्यांच्या ब्लॉग ला भेट देत रहा. त्या विषयाची चांगली संदर्भ पुस्तके /साहित्य उपलब्ध आहेत का ते पहा .

वैकल्पिक विषयाचे गुण तुमचा निकाल घडवु अगर बिघडवू शकतो त्यामुळे काळजीपूर्वक विश्लेषण करुनच त्याची निवड करावी .
CHOOSING THE OPTIONAL SUBJECT My optional subject was mathematics. Aspirant should consider following things while deciding on the optional subject:
1. It is desirable if you have some genuine interest in the subject. You will be studying that subject in depth and if you have some original inclination it will certainly help. If you are comfortable with your graduation subject, then go for that optional as you will save considerable time that way.
2. Go through the syllabus and previous years’ UPSC papers of that optional. It can give you some idea about the subject.
3. Talk to candidates who are already preparing with that subject. They can tell you about the trend in the performance of that optional in past few years.
4. Check the blogs of selected candidates who had that optional. Find out about availability of good reference books/material.
The optional score can make or break your result and hence it should be chosen after careful analysis
तुमचे पूर्व परिक्षा २०१५ मधील दोनी विषयांचे गुण सांगू शकाल ?-CSE 2015 marks:

Preliminary Exam
Paper I 114.66
Paper II 183.11
Total 297.77
-CSE 2015 marks:

Preliminary Exam
Paper I 114.66
Paper II 183.11
Total 297.77
निंबाधाची तयारी कशाप्रकारे केली?जर तुम्ही यशस्वी उमेदवारांचे निबंधाचे गुण बघितले,तर त्यांच्या गुणांमध्ये मोठी तफावत आढळते. काहींचा स्कोर १४० च्या पुढे जातो,तर काही १०० च्या आसपास.आणि हा फरक साहजिकपणे त्यांच्या rank मध्ये दिसून येतो.
जो उमेदवार १४०+ गुण मिळवतो,त्याने असा काही त्याच्या निबंधा मध्ये असामान्य लिहिले नसते,पण त्यासाठी सरावाची गरज असते आणि निबंध लिखनाच्या मूळ गोष्टींची कल्पना,जश्या की,
निबंध पेपर मध्ये,तुम्हाला ज्या विषयाची आवश्यक इतकी माहिती आहे,तोच विषय निवडा. मी नवीन विषयावर प्रयोग करण्याचा प्रयत्न करु नका.
पहिल्या 10-15 मिनीटांमध्ये , तुम्हाला आठवत असलेले सर्व मुद्दे शेवटच्या पानावर लिहून काढा. जर तुम्हाला मुद्दे आठवत नसतील तर त्यावर एक युक्ती आहे. निबंधाच्या विषयासोबत वेगवेगळे वैकल्पिक विषय जोडायचे प्रयत्न करा,
जसे की,तुम्ही 'भारताचे पर्यटन' या विषयवार निबंध लिहित असाल,तर तुम्हाला अश्या प्रकारचे मुद्दे मिळू शकतात,
a) पर्यटन+भूगोल=भौगोलिक विविधतेमूळे पर्यटनक्षमता
b)पर्यटन+अर्थशास्त्र=पर्यटनामूळे होणारा आर्थिक विकास
c)पर्यटन+इतिहास=पर्यटनाच्या दृष्टीने ऐतिहासिक जागांचे महत्व
d)पर्यटन+वैद्यकीय शास्त्र=वैद्यकीय पर्यटन(medical tourism)
e)पर्यटन+आंतरराष्टीय संबंध=tourist visa मिळण्याची सहजता.

जेव्हा तुम्हाला आवश्यक मुद्दे मिळतील,तेव्हा ते एकत्रित पणे जुळवून निबंधा ची योग्य बांधणी करा.
शेवटी राहिलेल्या वेळेत, हे सर्व मुद्दे योग्य प्रकारे exapand करा.

आकर्षक भाषेत निबंध लिहिणे गरजेचे नसते.भाषा सोपी असावी पण त्यातून तुमची idea समजावी.जर तुम्ही निबंधातून वेगवेगळे विषय हाताळले ,तर तुम्हाला जास्त गुण मिळण्यास मदत होईल.जर तुम्ही कोणत्या समस्या मांडल्या असतील तर उपाय पण सुचवा.
नेहमी निबंधात आशावादी राहण्याचा प्रयत्न करा.
If you see essay marks of the selected candidates, you would realize that there is wide variation. Some candidates score 140+ marks whereas some score around 100. This difference is naturally translated into their ranks also. The candidate scoring 140+ need not have written something extraordinary in his/her essay. It requires some practice beforehand and keeping in mind few basic aspects of essay writing such as follows:
1. In essay paper, choose the topic on which you know sufficient number of different points. It is not advisable to experiment with some abstract topic if you are not comfortable with it.
2. In the first 10~15 minutes, note down all the points you can think of on the last page. If you are not able to recall enough points, there is a trick. Try to connect the essay topic with different optional subjects.
For example, if you are writing an essay on India’s tourism sector. Then you can get some of the points as follows
a. tourism + geography = Tourism potential due to geographic diversity
b. Tourism + economics = Tourism as an economic activity
c. Tourism + history = Importance of historical places for tourism
d. Tourism + Medical science = Medical tourism
e. Tourism + International relations = Ease of getting tourist visa etc.
3. Once you have enough number of points, then they should be put in a proper sequence so that there is a natural flow to the essay.
4. Finally in the remaining time, your job is just to expand all these points in lucid manner. It is not necessary to use flowery language in essay. Language can be simple but you should be able to convey your idea properly. If you cover wide range of topics in your essay, that will fetch more marks. If you are discussing some problems, then also write about possible solutions. Always try to be optimistic in the essay
मुख्य परिक्षा २०१५ चे विषयानुसार गुण सांगू शकाल का ?ESSAY 146
GENRAL STUDIES -I 101
GENRAL STUDIES -II 086
GENRAL STUDIES -III 114
GENRAL STUDIES -IV 100
OPTIONAL-I (MATHEMATICS) 126
OPTIONAL-II (MATHEMATICS) 172
WRITTEN TOTAL 845
PERSONALITY TEST 138
FINAL TOTAL 983
ESSAY 146
GENRAL STUDIES -I 101
GENRAL STUDIES -II 086
GENRAL STUDIES -III 114
GENRAL STUDIES -IV 100
OPTIONAL-I (MATHEMATICS) 126
OPTIONAL-II (MATHEMATICS) 172
WRITTEN TOTAL 845
PERSONALITY TEST 138
FINAL TOTAL 983
मुख्य परिक्षेची तयारी कशी केली?लिखाणाचा सराव कशाप्रकारे केला?मुख्य परीक्षेच्या तयारीचा मुख्य भाग (मुळ वाचन) हा मर्यादित (ठराविक) दर्जेदार संदर्भ पुस्तकांतून व्हायला हवा.
उजळणी हा मुख्य परीक्षेच्या तयारीचा अतिशय महत्वाचा भाग आहे आणि ब-याच वेळा याकडे फार कमी लक्ष दिले जाते.एखादे उत्तम संदर्भ पुस्तक वाचणे आणि त्याची चारदा उजळणी करणे हे त्याच विषयाची चार वेगवेगळी पुस्तके वाचण्यापेक्षा खूप जास्त फायदेशीर आहे.
मर्यादित वेळेत उत्तर लिखाणाचा सराव करणे हे मुख्य परीक्षेत चागंले गुण मिळविण्यासाठी अतिशय महत्वाचे आहे.एरवी तुम्ही अभ्यासासाठी कितीही श्रम घेतले तरी शेवटी परीक्षेच्या वेळी त्या तीन तासाच्या कालावधीत तुम्ही जे काही लिहून याल त्यावर तुमचा निकाल निश्चित होणार आहे.
त्यामुळे यासंदर्भात इच्छुक उमेदवारांनी खालील काही गोष्टींवर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे :-
1) प्रथम लिखाणाची गती सुधारायला (वाढवायला) हवी. जेणेकरुन, तुम्ही केवळ 14 ते 15 प्रश्नांची दर्जेदार उत्तरे लिहीण्याचा प्रयत्न करत बसण्यापेक्षा तुम्ही सर्वच्या सर्व 20 प्रश्नांची व्यवस्थित उत्तरे आरामात लिहून पूर्ण करू शकाल.तेव्हा माझा हा सल्ला आहे की, सर्व मुख्य परीक्षांच्या प्रश्नपत्रिका सोडवण्याचा प्रयत्न करा.
2) कोणत्याही औपचारिक उत्तरांमधील काही ठराविक महत्वाचे शब्द अधोरेखित करायला हवे. हे परीक्षकांचे उत्तर तपासणीचे काम सोपे करते. आणि हया अधोरेखनामुळे जास्तीत जास्त गुण मिळायला मदत होते.
3) प्रांरभ ते निष्कर्ष अशा व्यवस्थित मांडणीमध्ये उत्तरे मांडली (लिहीली) जावीत अगदी जरी ती संक्षिप्त ओळीत असली तरी.
अशा उत्तर लेखन सराव पध्दतीची इच्छुक उमेदवारांनी सवयच करून घ्यायला हवी.अशा मार्गाने सराव केल्यास तो/ती प्रत्यक्ष परीक्षेच्या वेळी देखील ही लिखाणाची पध्दत विसरू शकणार नाही.
मी सिनर्जी सराव परीक्षेसाठी दिल्लीला दाखल झालो होतो. तिथे भरपूर सराव परीक्षा संच आहेत जे कुरीयरने ही उपलब्ध होतात. तुम्ही कोणती सराव परीक्षा देत आहात हे जास्त महत्वाचे नाही तर तुम्ही सराव परीक्षेच्या वेळापत्रकानुसार तुमचे उत्तर लिखाणाचे कौशल्य कसे सुधारता हे जास्त महत्वाचे आहे.
जेव्हा तुम्हाला कोणत्याही सराव परीक्षेत कमी गुण प्राप्त होतात त्यावेळी निराश होण्याऐवजी कृपया अंतर्मुख व्हा आणि तुमच्या त्या कमकुवत भागावर (लिखाणाच्या सरावावर) जास्त मेहनत घ्या.
The static part of mains preparation should be done from limited standard reference books. Revision is a very important part of mains preparation and it is often given much less attention. It is much more beneficial to read a single good reference book and revise it 4 times rather reading 4 different books on that particular subject.
Practicing answer writing in limited time is very important for securing good marks in mains. Irrespective of whatever hard work you have put into this preparation, it is only your performance in those 3 hours that is going to determine your result. Hence, aspirants should focus on following things in this regard:
1. Improving writing speed so that you are able to complete all questions comfortably with decent answers. This is possible with regular practice and can make considerable improvement in your final marks. I experienced this difference myself between my first and second attempt. Consider the case when the paper has 20 questions. You can score better marks by writing decent answers for all 20 questions rather than trying to write high quality answers for only 14 ~ 15 questions. Hence I would advise aspirants to try completing all mains papers.
2. Any formal answer would have certain keywords that should be underlined. It makes job of the examiner easier and thus helps in fetching more marks.
3. The answer would have better structure if it has some introduction & conclusion even if it is a brief one line. Through the answer writing practice, the aspirant should make it a habit. That way he/she wouldn’t forget it in the actual exam.
I had joined Synergy test series in Delhi. There are many test series which are available via courier. It is less important which particular test series you join. But it is more important to consciously try to improve your answer writing skills by sticking to the test series schedule. When you get low marks in any test, rather than getting discouraged please try to introspect and work on those weak areas.
सकारत्मक दृष्टीकोन शेवटपर्यंत कशाप्रकारे टिकवून ठेवायचा?Upsc चा विद्यार्थी तयारी करत असताना अनेक चढ - उतारातून जात असतो. काही असेही दिवस असतात की अभ्यासच करावासा वाटत नाही आणि ते ठिक आहे . परंतु त्या अवस्थेतुन तुम्ही किती लवकर बाहेर पडता व तयारी पुर्ववत चालु करता हे खुप महत्वाचे आहे
तुम्ही केवळ UPSC ची तयारी करता आहात म्हणून उर्वरीत जगापासून अलिप्त राहु नका . कुटुंब , नातेवाईक , मित्र यांच्या संपर्कात राहा जेणेकरुन तुम्हाला उत्साहित राहण्यास मदत होइल . पण त्याचवेळी तुमच्या वेळेलाही महत्व द्या आणि तिचा काळजीपुर्वक वापर करा .
मला Upsc ची तयारी सुरु करण्यापुर्वी खुप सारे सिनेमे , TV मालिका पहायला आणि संगीत ऐकायला आवडायचे . तयारीच्या काळात या सर्वांवर घालवायचा वेळ मी कमी केला परंतु ते पुर्णपणे कधीच बंद केले नाही . मी रोज जॉगिंग साठी नियमित जात असे . नियमित व्यायामामुळे अभ्यासातुन येणारा ताण कमी करायला मदत होत असे .
शेवटचे पण महत्वाचे म्हणजे स्वत:ला नेहमी सांगत रहा कि तुम्हाला नागरी सेवेत का यायचे आहे. तुमच्यात ती प्रामाणिक व ज्वलंत ईच्छाशक्ती असेपर्यंत तुम्ही अशा तात्पुरत्या अडचणींवर मात करु शकाल .
सर्वाना परिक्षेकरिता खूप शुभेच्छा
A UPSC candidate goes through many ups and downs during the preparation. There will be a few days where you don’t feel like studying and that is fine. But what is important is that how quickly you can get out of that phase and get your preparation back on track. Don’t disconnect from rest of the world just because you are preparing for UPSC. Stay in touch with family, relatives, friends as it is very helpful in maintaining a cheerful attitud e. But at the same time, value your time and use it judiciously. I liked watching lot of movies/TV series and listening to music before starting UPSC preparation. During the preparation, I may have reduced the time spent on these activities but never completely stopped them. I used to jog daily in a nearby park. Regular exercise helps in dealing with the stress of the preparation.
Last but not the least, always keep reminding yourself of why you want to join the civil service. As long as you have that honest burning desire inside you, you will be able to overcome such temporary obstacles.
All the best!

7 comments

  1. Thanks sir

  2. Thank u sir

  3. विलास शिवाजी भास्कर

    खुपच मार्गदर्शनीय आहे सर अभारी आहे

  4. thank u sir…

  5. thanx sir

  6. Very nice sir

  7. Sir please tell about maths optional preparation..

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

HTML Snippets Powered By : XYZScripts.com
WhatsApp chat